Flashmedia FAQ

• Inleiding
• Flash geheugen
  • Capaciteit
    • Capaciteit berekenen
  • Clustergroottes
    • Maak geheugenkaartjes sneller! Tip!
• Soorten flash media
  • CompactFlash
    • Type I & II
    • Microdrives
    • CF I/O
  • SmartMedia
  • MultiMediaCard
    • Reduced size MultiMediaCard
  • Secure Digital
    • SD I/O
    • mini Secure Digital
    • micro Secure Digital
  • Sony Memory Stick
    • Memory Stick Pro
    • Memory Stick Duo
  • xD-Picture card
  • PQI intelligent stick
  • FISH
  • T-Flash
  • USB Sticks
  • PCMCIA kaarten
• Kaartlezers
• Portable data storage devices
• Verklarende woordenlijst

Inleiding

Met de steeds verdere wildgroei van allerlei soorten flash media is het soms moeilijk om overzicht te houden. Steeds meer fabrikanten introduceren hun eigen medium, en voegen nieuwe mogelijkheden aan reeds bestaande toe.

Deze FAQ geeft een gestructureerd uitleg te over alle soorten verschillende flashmedia die tegenwoordig op de markt te vinden zijn, met daarbij uitleg over vaak gebruikte termen en de voor- en nadelen van de verschillende media.

Flash geheugen

Flash geheugen is een speciaal soort geheugen voor de opslag van data. De data wordt opgeslagen in een een chip, dat betekent dat er geen bewegende delen in zitten zoals bij een diskette of harde schijf. Dit soort geheugen heet daarom ook solid state geheugen. De voordelen hiervan zijn dat het schokbestendig is en weinig energie verbruikt, ideaal voor draagbare apparaten zoals mp3 spelers, digitale camera's of PDA's.

Een ander kenmerk van Flash geheugen is dat het overschrijfbaar is, maar toch gegevens kan behouden zonder dat daar stroom voor nodig is. Dat betekent dat er alleen stroom wordt gebruikt wanneer er data wordt opgeslagen (schrijven) op opgehaald (lezen).

Andere soorten geheugen hebben altijd een minimale hoeveelheid spanning nodig om hun gegevens te behouden. Oudere PDA's en de allergoedkoopste digitale camera's gebruiken vaak dit soort geheugen. Zodra de batterij leeg is, dan is alle data verloren.

Flash geheugen is niet magnetisch en kan daarom ook niet beschadigd raken door magnetische velden. Dat betekent niet dat alle apparaten die Flash geheugen gebruiken blijven werken, digitale camera's gebruiken namelijk kleine electromotortjes voor de autofocus, zoomlens en stabilisatie, deze zullen niet werken zolang ze worden blootgesteld aan sterke magnetische velden.

• How Flash Memory Works
• Memory Cards Explained

Capaciteit

Onder capaciteit verstaan we de hoeveelheid data die op een medium kan worden opgeslagen. Het is (helaas) bij alle soorten Flash geheugen en harde schijven zo dat er minder MegaBytes op zitten dan op de verpakking staat. Dit wordt veroorzaakt door het feit dat fabrikanten met 1000 Bytes per KiloByte rekenen in plaats van 1024 waardoor er een verschil ontstaat.

Een andere beperkende factor is de FAT tabel, wanneer je een geheugen formatteerd dan doe je dat naar een bestandsysteem (filesystem). Bekende bestandsystemen zijn FAT16, FAT32 en NTFS. Bij vrijwel alle apparaten moet een geheugenkaartje FAT16 zijn. Het FAT bestandssysteem gebruikt een zogenaamde FAT-tabel om te bepalen waar de bestanden staan. Uiteraard neemt deze tabel ook wat ruimte in.

FAT16 kan maximaal maar 2 GigaByte (2048 MB) gebruiken. Inmiddels zijn er al Flash kaartjes tot 8 GigaByte, dat betekend dat deze in veel apparaten niet kunnen worden gebruikt. Er zijn slechts enkele proffesionele digitale camera's die FAT32 kunnen gebruiken. FAT32 kan theoretisch tot maximaal 2 TerraByte (2048 GB), uitlezen op de computer gaat dan wat lastiger want MS Windows maar maximaal 32 GigaByte gebruiken bij FAT32. Hoe dan ook: ruim genoeg voor de hedendaagse Flash kaartjes.

Capaciteit berekenen

Hieronder staan de gegevens van een 32 MB CompactFlash kaart, het is duidelijk te zien dat de fabrikanten een andere manier gebruiken om de capaciteit te berekenen.

Computer 32342016 Bytes / 1024 = 31584 KiloBytes 31584 KiloBytes / 1024 = 30.84375 MegaBytes

Fabrikanten 32342016 Bytes / 1000 = 32342 KiloBytes 32342 KiloBytes / 1000 = 32 MegaBytes

Kies links een waarde om de "echte" capaciteit te berekenen. Let wel op: dit is slechts een schatting, de capaciteit kan per kaart verschillen.

Capaciteit:

Bytes:

KiloBytes:

MegaBytes:

GigaBytes:

Clustersgroottes

Clustergroottes? Moet ik dat weten? Het lijkt misschien niet erg interessant, maar dat is het zeer zeker, vooral wanneer je weet dat je geheugenkaartjes sneller kunt maken, voor niets!

Door de clustergrootte te verhogen is het mogelijk om de schrijfsnelheid van geheugenkaartjes enorm te verhogen. Ikzelf heb mijn 32 MB CompactFlash kaartje dubbel zo snel gemaakt, en die van 256 MB vier keer keer zo snel! Daar moet wel worden bij gezegd dat hij eerst ook dubbel zo langzaam was als de 32 MB kaart.

Hoe is dat mogelijk? Daarvoor moet je eerst wat weten over hoe een bestandssysteem werkt. FAT16 werkt net als vele andere bestandssystemen met clusters. Een cluster te vergelijken met een klein doorzichtig doosje en in ieder doosje kun je een klein stukje van een bestand steken. Als je een bestand wilt opslaan dan pak je het eerste deel ervan en steekt het in een doosje, als het doosje vol is ga je naar het volgende doosje totdat het gehele bestand is weggestopt, als je klar bent met het wegstoppen ga je naar de FAT-tabel en schrijft daar het nummer van het eerste doosje op met daarachter de naam van het bestand en de hoeveelheid doosjes die je hebt gebruikt.

Echter als, het bestand op z'n einde is, en het doosje is nog niet vol mag je niet het begin van een nieuw bestand er in steken, omdat je anders niet meer in de lijst kunt vinden waar het nieuwe bestand begint.

De doosjes hebben allemaal dezelfde grootte, maar als je alle doosjes weghaalt, en nieuwe besteld mag je zelf de grootte bepalen, als je grotere doosjes hebt dan heb je er minder nodig waardoor je sneller dingen er in kunt steken. Omdat de doosjes doorzichtig zijn kun je echter nog even snel er langs lopen om te zien wat er in zit.

De truuk is dus om de clusters te vergroten, waardoor je sneller dingen op kunt slaan, dit heeft echter één nadeel, als je grotere doosjes gebruikt blijft er in sommige doosjes een meer ruimte ongebruikt over.

Bekijk op de computer eens de eigenschappen van een willekeurige map, daar zie je dat er twee groottes staan vermeld. De afbeelding hier rechts bevat de de eigenschappen van een map met een heleboel kleine bestandjes (gemiddeld kleiner dan een KiloByte), die door de grootte van de clusters een heleboel meer ruimte in beslag nemen.

Vrijwel ieder bestand laat dus, in het laatste een beetje ruimte ongebruikt, dat effect wordt vooral zichtbaar wanneer er veel, kleine bestandjes zijn opgeslagen in grote clusters. Ieder bestandje, ookal is het maar enkele bytes groot zal een hele cluster in beslag nemen. Als die clustergrootte 32K dan zal ieder bestandje dus minimaal 32 KiloByte zijn.

Digitale fotocamera's produceren echter bestanden van enkele honderden KiloBytes, en tegenwoordig zelf ook al enkele MegaBytes per foto, de bestanden die MP3-spelers gebruiken zijn vaak nog veel groter, dat er enkele kilobytes naar boven worden afgerond maakt dan weinig uit. Dat je steeds enkele, tot tientallen seconden moet wachten tot de foto is opgeslagen maakt wel uit!

Hier boven staat een afbeelding van een stukje geheugen van 256K met daarin een bestand van 168K. Wanneer de clusters ieder 16K groot zijn blijft er 48K vrije ruimte over. Wanneer de clusters dubbel zo groot zijn, dan blijft er nog maar 32K over, maar omdat er nog maar half zo veel clusters zijn gaat het schrijven wel aanzienelijk sneller.

Maak geheugenkaartjes sneller!

Het enige dat we moeten doen om een geheugenkaartje sneller te maken is dus de clustergroote verhogen, die doe je simpelweg door het kaartje opnieuw te formatteren, met enkele aangepaste instellingen.

Er bestaat wel software om zoiets te doen, maar dat hebben we helemaal niet nodig aangezien het meestal ook direct vanuit het besturingsysteem kan. De hieronder beschreven methode werkt op Windows 2000 en XP systemen, voor andere systemen is er vaak een andere manier om hetzelfde effect te bereiken.

Om dit te kunnen uitvoeren moet de geheugenkaart als verwisselbare schijf te benaderen zijn (onder "Deze computer"), sommige camera's doen dit uit zichzelf, als dit niet het geval is heb je een cardreader nodig die dat wel doet.

Deze procedure zou moeten werken op ieder soort geheugen dat het FAT16 bestandssysteem gebruikt, maar voor andere bestandssystemen werkt het vaak hetzelfde. Ik ken echter geen camera's of PDA's die geen FAT ondersteunen.

Tijdens het proces wordt de geheugenkaart gewist, hoewel de bestanden met speciale software vaak nog wel terug te halen zijn kun je beter eerst een back-up maken op de harde schijf van de computer.

Zorg dat de geheugenkaart is aangesloten op de computer en open een Command Prompt venster.

Het openen hiervan kan via het start-menu, of door naar "Uitvoeren" te gaan, welke ook in het startmenu staat, maar nog makkelijker via de Windows-toets + R kan worden opgeroepen. Type dan "cmd" en het Coommand Prompt venster verschijnt.

Type daar het volgende:

FORMAT /?

Dit commando geeft een lijst van alle formatteer-opties die er beschikbaar zijn. Vul nu een nieuw commando in:

FORMAT G: /FS:FAT /A:64K

Dit commando formatteert schijf G: naar het FAT16 bestandsssysteem met een clustergrootte van 64K.

LET OP: als de geheugenkaart een andere schijfletter heeft dan "G" die wel invullen!

Het formatteren zou niet langer moeten duren dan enkele seconden, mocht het gebeuren dat het proces ondeindig door lijkt te gaan is er geen andere oplossing dan het handmatig verwijderen van de kaart, of het uitzetten van de computer.

Als er na het invoeren van het commando een melding verschijnt dat de clustergrootte te groot is, wat vooral voorkomt bij kaartjes met een lagere capaciteit, kies dan een kleinere clustergrootte en probeer het opnieuw.

TIP! In een Command Prompt venster kan je het behulp van de pijltjestoetsen onder/boven je vorige commando weer laten geven zodat je het niet helemaal opnieuw hoeft in te vullen!

Als je toch bang bent dat er iets mis gaat, probeer het formatteren dan eerst op een kleiner kaartje dat je nog ergens hebt liggen.

Het formatteren van een geheugenkaart valt onder normaal gebruik, mocht er iets misgaan kun je altijd nog garantie claimen, het kan soms wel enkele weken duren voordat je een nieuwe kaart krijgt.

Soorten Flash media

Flash geheugen wordt niet alleen in apparaten gebruikt waar het dan voor altijd vast zit (intern), er bestaan verschillende soorten Flash media, kleine "geheugenkaartjes" die door de gebruiker makkelijk kan worden vervangen zodat je meer gegevens kunt opslaan zonder dat je het hele apparaat hoeft te vervangen.

Hoewel het soort geheugen overal hetzelfde is (Flash) bestaan er toch heel veel verschillende soorten Flash media met verschillende eigenschappen. Ze hebben allemaal een plastic/metalen buitenkant met enkele contacten, daarin zitten één, of meerdere Flash geheugen chips en soms een andere chip.

CompactFlash

CompactFlash is een relatief oud en groot medium, helemaal vergeleken met de nieuwe SD en XD kaartjes. Maar, het is wel het populairste, en misschien wel het beste medium van allemaal. De reden hiervoor is de flexibiliteit van CompactFlash, zo zit namelijk in de kaart zelf een controllerchip die het geheugen aanstuurt.

het enige andere medium uit die tijd; SmartMedia is veel kleiner (en fragieler) omdat daar geen controllerchip zit ingebouwd. Dit betekent dat het apparaat (bijvoorbeeld een digitale camera) een eigen controllerchip moet hebben. Hoewel dit op korte termein goedkoper lijkt zitten er enkele grote nadelen aan deze methode. Als een apparaat geschikt is voor kaarten van 64 MB, dan kan het niet werken met kaarten van 128 MB. Soms kwamen er zogenaamde firmware upgrades uit waarmee de camera alsnog grotere formaten aankon, maar dat was vaak niet het geval. Je werdt dus gedwongen om allerlei kaartjes met een kleine capaciteit mee te nemen, of een nieuwe camera te kopen.

De controllerchip in de kaart zelf zorgt ervoor dat CompactFlash onbeperkt kan worden uitgebreid. Op dit moment zijn er al kaarten van 6 GB te koop. De controllerchip zorgt niet alleen voor de capaciteit, maar ook de snelheid. Zo kunnen CompactFlash kaarten verschillende snelheden hebben.

Het gebruik van een kaart met een snellere controller kan de snelheid enorm toenemen, dit is vooral te merken wanneer er veel grote bestanden moeten worden weggeschreven, bijvoorbeeld bij digitale camera's. Het is echter wel zo dat de camera de bottleneck kan zijn waardoor de maximale snelheid niet kan worden gehaald.

Deze snelle kaarten hebben vaak een aanduidingen als "ultra", of "high-speed" en zijn iets duurder dan standaard CompactFlash kaarten.

Hoewel SmartMedia vroeger goedkoper was is CompactFlash op dit moment het goedkoopste geheugen soort. De prijzen zijn de afgelopen jaren enorm gedaald en halveren ongeveer ieder jaar! En dat terwijl de capaciteit omhoog blijft gaan.

Een ander voordeel van CompactFlash is de duurzaamheid. Hoewel alle flash media schokbestendig zijn is CompactFlash toch wel de meest robuuste van allemaal. Door het grote formaat is het namelijk niet mogelijk om de kaart makkelijk door te breken, iets dat bij enkele andere soorten wel erg makkelijk is. Sansisk, een bekende fabrikant van Compactflash kaarten garandeerd dat de kaart nog zal blijven werken na een val van 10 meter hoog. Veel andere fabrikanten geven 10 jaar, tot levenslang garantie.

Dat CompactFlash zo duurzaam is komt ook door de gebruikte connectors (aansluitingen/contacten). Bij veel andere Flash media zit er aan de zijkant een rij met vergulde contacten, deze zit vastgelijmd, maar omdat deze open en bloot op de kaart zitten zijn ze erg gevoelig voor viezigheid zoals vingerafdrukken, krassen en soms laat de lijm los waardoor de contacten er vanaf vallen.

Bij CompactFlash zitten er aan de bovenkant 50 gaatjes met aan de binnenkant de contacten, zodat deze goed beschermd zijn.

• Digital Film Comparison: Compact Flash
• CompactFlash Association

Type I & II

Er bestaan 2 verschillende types CompactFlash kaarten. Het verschil zit hem echter alleen in de fysieke grootte. Type II kaarten zijn 5 milimeter dik. Type I kaarten 3.3 milimeter. De grotere Type II zijn heel wat jaren geleden ingevoerd om zo kaarten van een grotere capaciteit te kunnen maken.

Inmiddels is de techniek zo ver dat dit niet meer nodig is en we makkelijk een aantal GigaBytes op een Type I kaart kunnen zetten, je zult ze daarom niet meer snel tegenkomen. Alleen de allernieuste kaarten, met de enorme capaciteit van 8 GigaByte zijn alleen als Type II te krijgen, maar daar betaal je dan ook € 6000 voor.

Microdrives en sommige CF I/O kaarten hebben wel een Type II slot nodig, meer daarover kun je hieronder vinden.

	Type I kaart	Type II kaart
Type I slot	Ja	Nee
Type II slot	Ja	Ja

Microdrives

Microdrives zijn kleine harde schijven die het uiterlijk hebben van een CompactFlash Type II kaart. In plaats van Flash geheugen bevatten ze een kleine draaidende magnetische schijf, net als de harde schijf van een PC, maar dan kleiner.

Hoewel ze nog steeds erg duurzaam zijn is dit soort kaartjes is kwetsbaarder (vooral tijdens het schrijven en lezen) dan standaard CompactFlash geheugen omdat het bewegende delen bevat, ook is het stroomverbruik iets hoger. Het grote voordeel van Microdrives is de grote capaciteit en de relatief lage prijs daarvan vergeleken met standaard Flash geheugen. Als je veel data wilt opslaan maar niet te veel geld wilt uitgeven, en niet van plan bent om extreem wilde dingen te gaan doen, dan is een Microdrive misschien een goede keuze. Let wel op dat Microdrives niet overal werken, zelfs als een digitale camera Type II kaarten ondersteunt kan het soms gebeuren dat, door het hogere stroomverbruik Microdrives niet werken.

Microdrives hebben lucht(druk) nodig om te werken en zullen niet werken boven een bepaalde hoogte, bijvoorbeeld bij het beklimmen van een berg waar de lucht ijler (dunner) is.

CompactFlash I/O

CompactFlash is een van de weinige media die ook I/O ondersteunt. I/O is geen geheugensoort, op deze kaartjes kun je niets opslaan, deze kaarten zijn apparaten. Er bestaan CompactFlash kaartjes met daarin (WiFi) netwerkkaarten, bluetooth, voice recorders, FM radio, GPS ontvangers, GSM/GPRS modules, videokaarten, barcode scanners enz.

SmartMedia

SmartMedia is het oudste soort Flash geheugen en wordt tegenwoordig nauwelijks nog gebruikt, er worden geen nieuwe apparaten meer gemaakt die alleen SmartMedia geheugen kunnen gebruiken, hoewel XD de officiele vervanger is zijn veel fabrikanten overgestapt naar SD.

Zoals hierboven al gezegd is de groote capaciteit van SmartMedia 128 MB, maar omdat de controllerchip niet in de kaart zelf zit, maar in het apparaat kan dit soms problemen geven (de kaart wordt niet herkend) met oudere apparaten, die gemaakt zijn in een periode dat er nog geen kaarten waren met een grotere capaciteit, dit probleem is soms te verhelpen door de firmware van het desbetreffende apparaat te upgraden.

Een unieke eigenschap van SmartMedia is dat ze te "programmeren" zijn. Een voorbeeld hiervan is camerafabrikant Olympus, digitale cameras van dit merk hadden een panoramastand waarmee men panorama foto's kon maken, maar deze werkte alleen met SmartMedia kaartjes van het merk Olympus zelf, die uiteraard duurder waren dan andere merken. Maar iedereen die thuis een cardreader heeft kan met een hex editor een paar bits veranderen om zo iedere willekeurige SmartMedia kaart omtoveren in een Olympus kaart waarmee de panoramastand kan worden gebruikt.

Er bestaan verschillende versies van SmartMedia: 5.0 volt en 3.3 volt. Een 5.0 volt kaartje kan alleen worden gebruikt in een 5.0 volt apparaat, hetzelfde geldt voor de 3.3 volt variant. De 5.0 kaarten en apparaten zijn tegenwoordig echter nog maar moeilijk te vinden en worden alleen gebruikt in heel erg oude apparatuur.

MultiMediaCard

De MultiMediaCard was het eerste kleine flash medium, het is ongeveer de helft kleiner dan dan SmartMedia, CompactFlash en de Sony Memory Stick en is vooral bedoeld voor kleinere apparaten zoals GSM's en kleine mp3 spelers. Door het kleinere formaat is het altijd een relatief duur medium geweest. Maar omdat er enkele jaren geleden weinig van zulke apparaten waren is dit medium nooit echt populair geworden en kan tegenwoordig als "dood" worden beschouwd.

Het is nu al zo dat er vooral Secure Digital wordt gebruikt, dit medium lijkt op het eerste gezicht erg veel op de Multi Media Card, maar heeft meer mogelijkheden, daarom kiezen fabrikanten er massaal voor om Secure Digital te ondersteunen in hun producten.

Opmerkelijk is dat telefoonfabrikant Nokia daar, als enige, anders over denkt, men blijft telefoons met MMC uitbrengen en bestempeld het als "cutting edge technology". Het laatste MMC product is de Nokia N-gage, een combinatie van een telefoon en Game Boy. De Nokia N-gage is tot nu toe een grote flop.

Omdat SD kaartjes iets dikker zijn dan MMC is het mogelijk om zowel SD als MMC te gebruiken in SD apparaten, andersom past het niet.

Over de maximumcapaciteit van deze kaart is al veel gediscuseerd, lange tijd werdt aangenomen dat 128 MB de limiet was, maar toen doken er in enkele winkels opeens MMC van 256 MB op. Op internet worden kaartjes van 512 MB aangeboden, er is zelfs een fabrikant die beweert een 1 GB versie te hebben, of er apparaten zijn die deze capaciteiten ondersteunen is mij niet bekend.

• MultiMediaCard Associaton

Reduced size MultiMediaCard

Over dit type kaart is erg weinig bekend, het is bedoeld als een nog kleine versie van de MMC om te worden gebruikt in steeds kleiner wordende producten zoals GSM's. Met behulp van een adapter zouden deze kaarten ook als een gewone MMC kunnen worden gebruikt.

Tot op heden heb ik geen producten kunnen vinden die gebruik maken van dit medium, ik betwijfel dan ook of we ooit nog wat zullen zien van de RS-MMC.

• Reduced Size MultiMediaCard (RS-MMC)
• Reduced Size MultiMediaCard

Secure Multi Media Card

De Multi Media Card Association zegt te werken aan een beveiligde versie van de Multi Media Card, met de orginele naam Secure Multi Media Card (SecureMMC™). Het nut hiervan begrijp ik niet, omdat men op deze manier het wiel opnieuw aan het uitvinden is. Secure Digital heeft alle funcies van SecureMMC, en ook nog eens een veel groter marktaandeel waardoor het nooit een succes zou kunnen worden.

• MMC FAQ: What is the future of MultiMediaCard?

Secure Digital

Sinds kort is Secure Digital (SD) het meest gebruikte flash medium in Amerika, deze eer was voor lange tijd voorbehouden aan CompactFlash.

Hoewel SD een relatief nieuw medium is zijn er de afgelopen tijd enorm veel nieuwe SD producten op de markt gekomen, op dit moment zijn er al meer dan 1500 verschillende producten die SD gebruiken.

Op het eerste gezicht ziet SD er precies hetzelfde uit als MMC, maar wie goed kijkt zal zien dat SD 1,5 keer zo dik is als MMC, daarom past SD niet in MMC apparaten. De dunnere, en oudere MMC past echter wel in alle nieuwe SD producten.

Zoals de naam al doet verwachten heeft Secure Digital enkele beveiligingsmogelijkheden. Net als bij ouderwetse diskettes zit er een schuifje op de kaart waarmee je hem read-only kunt maken, dat betekent dat zodra het schuifje wordt omgezet er geen gegevens op de kaart kunnen worden veranderd.

Natuurlijk is het omzetten van een schuifje geen echte beveiliging, SD heeft daarom ook de mogelijkheid tot het versleutelen van gegevens, vergelijkbaar met de Magicgate technologie van Sony, het komt er op neer dat sommige SD apparaten data zo kunnen versleutelen dat deze alleen door hetzelfde apparaat kan worden gebruikt. Natuurlijk is dit niet het geval bij digitale camera's maar komt het alleen voor bij sommige media spelers, waarmee men probeert te voorkomen dat materiaal waar copyright op zit (zoals veel muziek en films) verder wordt verspreid

• Compact Flash in Amerika ingehaald door SD-geheugenkaart
• Secure Digital ready to make mark on flash

Secure Digital I/O

Net als CompactFlash ondersteund SD ook de mogelijkheid voor SD I/O apparaten op dezelfde manier als dat met CompactFlash kan.

Mini Secure Digital

Weer een poging om een nog kleiner nieuw formaat te introduceren. Mini Secure Digital, beter bekend als MiniSD zou een directe concurrent moeten zijn met zijn miniscule formaat, maar omdat MiniSD, met de bijgeleverde adapter, in alle SD apparaten kan worden gebruikt zouden er direct een groot aantal producten op de markt zijn die dit formaat kunnen gebruiken. De reden van dit kleinere formaat is voornamelijk gebruik in steeds kleiner wordende mobiel telefoons.

MiniSD zou vanaf half 2003 wereldwijd te koop moeten zijn, ik heb echter nog nooit een MiniSD kaart te koop zien worden aangeboden. Hoewel het er op lijkt dat dit formaat al voor zijn introductie is gestorven is het niet onmogelijk dat we in de nabije toekomst alsnog een introductie hiervan zien.

Het is nu 2005, en inmiddels zijn miniSD kaarten te koop. Ze kunnen worden gebruikt in sommige mobiele telefoons. Ze zijn iets duurder dan gewone SD kaarten, en er wordt meestal een adapter meegeleverd waarmee ze ook passen in apparaten die gewone SD kaartenn gebruiken.

• SanDisk miniSD a new rival for Duo and XD

Micro Secure Digital

Hoofdstuk toegevoegd op 16 maart 2004

Nog geen maand na de aankondiging van FISH heeft SanDisk een nieuw flashmedium kaart bedacht (februari 2004); TransFlash, oftewel T-Flash.

Vanaf juli 2005 gaat T-Flash door het leven als MicroSD.

T-Flash is specifiek bedoeld om gebrukt te worden in mobiele telefoons. Door het kleine formaat van het kaartje (11mm x 15mm x 1mm) zou het mogelijk moeten zijn om nog kleinere telefoons te maken.

Deze nieuwe geheugensoort is bedoeld om het interne geheugen van telefoons uit te breiden. Het is dus, net als met een SIM-kaart niet de bedoeling dat het kaartje vaak wordt verwisseld.

T-Flash kan doormiddel van een adapter worden gebruikt in SD-apparaten. Deze compatibiliteit met de meest gebruikte geheugensoort is belangrijk, omdat hij dan meteen al in alle SD-apparaten gebruikt kan worden.

Het is echter nog te vroeg om te zeggen of T-Flash een succes gaat worden. SanDisk, de producent van T-Flash is de grootste fabrikant van Flash geheugen ter wereld. De telefoonfabrikanten die hun steun al hebben toegezegd; Ericsson en Motorola, maken echter slechts een klein deel uit van de mobiele telefoniemarkt.

MicroSD wordt op dit moment al gebruikt in telefoons van Motorola, LG en Samsung.

• SanDisk introduces TransFlash
• TransFlash gaat MicroSD heten

Sony Memory Stick

Enkele jaren geleden, toen digitale camera's net in opkomst waren besloot Sony dat het misschien wel een goed idee was om een eigen Flash medium te ontwikkelen, een apart medium dat alleen door Sony gemaakt en verkocht wordt, en dat alleen in Sony producten kan worden gebruikt. Het leuke daarvan is dat iedereen met een Sony apparaat bij hun moet kopen, en ze zelf de prijs kunnen bepalen. En dat deden ze dus ook...

Tegenwoordig worden Sony Memory Sticks ook gemaakt door Sandisk en Lexar en is de prijs iets gezakt, maar nog steeds blijft het een duur medium. Er zijn nu ook enkele andere fabrikanten die producten maken waarin Sony Memory Sticks gebriukt kunnen worden, deze zijn echter op één hand te tellen.

Net als SmartMedia hebben Sony Memory Sticks geen controllerchip, ze hebben een limiet van 128 MB.

Sony Memory Stick Pro

Toen na een aantal jaren bleek dat 128 MB niet meer genoeg was kwam Sony met de oplossing in de vorm van Memory Stick Pro. De limietis hier 32 GB, genoeg om de komende jaren flink mee vooruit te gaan, op dit moment is de grootste capaciteit vooralsnog 1 GB. Hoewel ze hetzelfde formaat, en vorm hebben als de oude Memory Sticks werkt de Pro versie niet in oudere apparaten.

Alleen nieuwe Sony apparaten waar duidelijk op staat dat Memory Stick Pro ook werkt kunnen zowel de oude als deze nieuwe sticks gebruiken.

Sony Memory Stick Duo

Naast het feit dat er behoefte was aan meer opslagcapaciteit voor de Sony Memory Stick was er ook behoefte aan een kleiner medium. Sony hefet daarom besloten om op eigen houtje weer een nieuwe soort geheugen te introduceren, namelijk de Sony Memory Stick Duo. Dit is in feite niets meer dan een gewone memory Stick met dezelfde limiet van 128 MB, maar dan ongeveer half zo groot. Dit type kaart wordt onder andere gebruikt in de mobiele telefoons van Sony-Ericsson.

Er bestaan adapters (afbeelding) waarmee een MS Duo kan worden omgetoverd naar een gewone Memory Stick waardoor dit nieuwe medium ook in oudere apparaten te gebruiken is.

Magicgate

Magicgate is geen speciaal medium maar een encryptietechniek. Zogenaamde Magicgate Memory Sticks bezitten een chip die het mogelijk maakt om data te coderen zodat ze niet meer kunnen worden uitgelezen op een ander apparaat. Het werkt als volgt:

Stel; je hebt een Sony MP3 speler waar je via de computer enkele liedjes op zet. De MP3 speler bevat een Magicgate chip en codeert de data (MP3 muziek in dit geval) en bewaart deze op de Memory Stick welke ook een Magicgate chip bevat. De Memory Stick zal vanaf nu alleen de data nog maar laten lezen aan een apparaat wat een Magicgate chip en een unieke decryptiesleutel heeft. Dat betekent dat alleen de MP3 speler waarmee je de kaart hebt beschreven hem kan lezen. Als consument heb je hier natuurlijk niets aan. Sony heeft zelf een eigen platenlabel en wil dus de illegale verspreiding van muziek zo veel mogelijk tegengaan.

Het is dus zo dat sommige apparaten van Sony (bijvoorbeeld MP3 spelers) een dure Magicgate Memory Stick nodig hebben om te werken. Magicgate Memory Sticks wel gewoon gebruikt worden in producten die deze technologie niet gebruiken.

• [PDF] Memory Stick Copyright Protection Technology -MagicGate-
• Memory Stick Comparison Chart

xD-Picture Card

De xD-Picture card is een relatief nieuw medium dat pas sinds 2002 op de markt is, het is ontwikkeld door Olympus en Fuji, twee fabrikanten van digitale camera's. Het is bedoeld als de opvolger van SmartMedia. Blijkbaar heeft men afgekeken bij Sony en probeert men veel geld te verdienen door een eigen, duur medium op te dringen in plaats van een standaard, en technisch superieur alternatief te kiezen.

Zoals uit de naam al blijkt zijn xD-Picture Cards speciaal bedoeld voor de opslag van digitale foto's. Omdat foto's over het algemeen vrij grote bestanden zijn kan deze kaart heel snel gegevens opslaan. Dit medium zou ook erg goedkoop moeten zijn omdat de controller niet in de kaart zelf zit. Dat is tenminste wat Fuji en Olympus ons proberen te laten geloven. Mooie marketingpraat, maar er klopt geen bal van. XD is een erg traag en duur medium.

XD is het kleinste flash medium van dit moment en heeft net als SmartMedia een unieke "ID" die het apparaat kan uitlezen om zo bijvoorbeeld het merk van de kaart te bepalen.

De xD-Picture card kan op dit moment alleen worden gebruikt in de nieuwere camera's van Olympus en Fuji.

• Fujifilm announce xD Picture

PQI Intelligent Stick

Ook dit medium is relatief nieuw, maar het heeft wel enkele unieke eigenschappen. De iStick kan namelijk direct in de USB poort van een computer worden gestoken zonder dat daar een cardreader of adapter voor nodig is!

Onlangs is ook versie 2.0 van dit medium uitgebracht, deze versie kan gebruik maken van de hogere snelheid die USB 2.0 biedt, uiteraard is de iStick backwards compatible.

Op dit moment zijn er geen apparaten bekend die gebruik kunnen maken van dit medium, maar je kunt hem altijd nog gebruiken als ultra kleine USB Stick.

• PQI introduceert nieuwe versie Intelligent Stick

FISH

Hoofdstuk toegevoegd op 10 februari 2004

En er is weer een nieuwe geheugensoort! Uit het niets kwam opeens FISH, wat staat voor Flash Internal Semiconductor Hard-drive. Deze kaartjes zouden alle andere geheugensoorten moeten gaan vervangen, net als alle anderen hebben beweerd.

Net als de iStick kunnen ze direct in een USB (2.0) poort worden gestoken, en net als met de iStick zijn er, behalve computers zijn er (nog) geen apparaten die ze kunnen gebruiken.

De FISH kaarten zijn vrij dik, maar zijn niet toch niet erg groot en hebben een geheel metalen behuizing.

Theoretisch zouden FISH sticks een capaciteit van 32 MB tot 16 GB kunnen hebben, maar voor nu moeten we nog wachten op de eerste echte FISH kaart in de winkel.

UTMA, de organisatie achter FISH is vol goede moed en verwacht dat FISH binnen 2 jaar het meest gebruikte Flesh medium is. Ik persoonlijk ben wat minder optimistisch over de toekomst van FISH.

• UTMA stelt nieuw type geheugenkaart voor
• FISH Memory website

T-Flash

T-Flash/TransFlash is sinds 2005 van naam veranderd, zie het hoofdstuk Micro Secure Digital

USB Stick

Dit medium is niet bedoeld om in andere apparaten gebruikt te worden, maar als opslagmedium voor een PC. Deze sticks kunnen direct in de USB poort van iedere computer worden geplaatst. Vrijwel ieder modern besturingsysteem (Linux, MacOS, Windows) herkent de stick meteen als een "verwisselbare schijf" of "removable disk". waardoor er geen extra software hoeft te worden geinstalleerd, deze USB sticks zijn dus overal bruikbaar en worden veel gebruikt op scholen om gegevens makkelijk bij je te kunnen dragen.

USB sticks zijn er in alle vormen en kleuren, van schokbestendig zwart rubber tot blauw transparant. Inmiddels zijn er al een groot aantal MP3 spelers (afbeelding) die als USB stick kunnen worden gebruikt, maar er zijn ook al ultra kleine digitale camera's die direct kunnen worden ingeplugd, of dat dacht je van een USB Stick met vingerafdruk scanner?

Door de wildgroei aan toepassingen is het moeilijk om tegenwoordig te kunnen zeggen wat een USB Stick is en wat niet. Er is namelijk een groot aantal apparaten dat wel dezlefde functionaliteit heeft maar via een kabeltje aan de computer moet worden verbonden, of een USB stick waar geen geheugen in zit maar Flash kaartjes in moeten? Hieronder een korte lijst waaraan een USB Stick moet voldoen:

• Een USB stick kan direct in de USB poort van een computer worden geplugd zonder kabels of andere tussenstukken.
• Een USB stick wordt direct herkent als "verwisselbare schijf" zondar dat er extra drivers moeten worden geinstalleerd.
• Een USB stick heeft zelf een intern geheugen.

PCMCIA

PCMCIA is een standaardaansluiting die vroeger alleen in laptops kon worden gevonden. Maar er bestaan ook enkele PDA's, digitale camera's en zelfs routers die PCMCIA kunnen gebruiken. Er zijn allerlei PCMCIA apparaten waaronder modems, netwerkkaarten, geluidskaarten en Flash geheugen.

Door het grote formaat was het vroeger mogelijk om veel geheugen in een PCMCIA kaart te steken, nu kan men hetzelfde met CompactFlash tegen een lage prijs. Omdat een CF -> PCMCIA adapter minder dan € 10 kost is dat tegenwoordig een even goed alternatief.

• PCMCIA-ATA Interface Flash Memory Card

Kaartlezers

Kaartlezers, of card readers zijn kleine apparaten bedoeld voor het uitlezen van Flash geheugen kaarten op een PC. De naam is echter een beetje misleidend omdat deze "lezers" ook allemaal gebruikt kunnen worden om te schrijven, vanaf de PC data op een Flash kaart zetten is dus geen probleem.

Kaartlezers zijn er in nog meer vormen en maten dan USB Sticks. Allereerst is er natuurlijk het soort geheugen dat ze lezen, er bestaat voor alle media wel een aparte kaartlezer, lezers die meerdere soorten kaarten aankunnen worden echter steeds populairder. Verschillende soorten Flash kaarten worden steeds vaker gebruikt en een 6 in 1 lezer kost soms minder dan € 15.

Naast het type Flash kaart dat ze lezen is het andere grote verschil de aansluiting aan de computer. De meest gangbare aansluiting is tegenwoordig USB, er bestaan echter een groot aantal anderen.

• Diskette
  Voor SmartMedia en Sony Memory Sticks bestaan floppy disk adpaters, het ziet er uit als een Floppy en werkt in ieder diskette station. Deze adapters zijn echter duur en het overzetten van data gaat ongelofelijk langzaam, er moeten ook speciale drivers op de PC worden geinstalleerd. Inmiddels is deze methode al erg verouderd en zijn deze adapters nog moeilijk te vinden.
• Parallel
  Voordat USB bestond was dit de meest gangbare methode, de parallele poort staat ook wel bekend als de printerpoort, een PC heeft er maar één, om gebruik te maken van de printer moet men de kabels doorlussen of met een schakelkast werken, tegelijk gebruik maken van de kaartlezer en printer/scanner kan uiteraard niet.
• SCSI
  SCSI (uitgesproken als "skoezie") was vroeger de snelste manier om data over te zetten. De computer heeft hiervoor een SCSI kaart nodig welke met een dikke kabel verbonden kan worden aan een SCSI kaartlezer.
• USB
  Hoewel er inmiddels al weer snellere manieren zijn om gevenes over te zetten is USB op dit moment één van de goedkoopste en meest gebruikte aansluitingen.
• USB 2.0
  De opvolger van USB, is backwards compatible dus werkt met standaard USB aansluitingen. Met een USB 2.0 aansluiting zal de dataoverdracht echter een stuk sneller gaan. Helaas is de snelheid van de Flash kaart hier de beperkende factor.
• Firewire (IEEE 1394)
  Firewire wordt vaak gebruikt met digitale camera's. In de praktijk is de snelheid te vergelijken met USB 2.0 omdat ook hier de Flash kaart de bottleneck is.
• PCMCIA
  PCMCIA is een aansluiting die in vrijwel iedere laptop terug te vinden is, er bestaat een enorm aantal apparaten wat in deze aansluiting past waaronder ook kaartlezers. De snelheid is uitermate hoog, bijzonder is dat de meeste I/O kaarten hier gewoon in werken, iets dat bij andere aansluitingen niet mogelijk is.
• Moederbord
  Enkele moederborden hebben de mogelijkheid om een interne kaartlezer (van dezelfde fabrikant) direct aan te sluiten. Vaak zijn dit gewoon USB poorten met een ander stekkertje, voordelen hiervan zijn dat je geen USB poorten bezet en er geen USB kabel achter je computer weer naar binnen loopt.

Portable data storage devices

Hoewel gaan van de mij bekende PDSD gebruik maken van flash geheugen hebben ze wer wel veel mee te maken en bespreek ik ze toch, voor de compleetheid van deze pagina.

De naam "Portable data storage device" zal de meesten niet zoveel zeggen, dit apparaat heeft geen echte naam, vaak wordt het ook wel een "image tank" genoemd, of een PMP (Portable Movie Player) als er video's op kunnen worden afgespeeld, hoe dan ook: iedereen noemt het anders. Ik gebruik hier de de term PDSD omdat ik vind dat dit de functie van het apparaat het beste omschrijft, ik gebruik de afkorting PDSD.

In de PDSD zit niet veel meer dan een batterij, wat chips en een harde schijf, vaak dezelfde soort als in een gewone PC, of Laptop zit, bij sommige modellen kun je zelf een harde schijf plaatsen, eigenlijk zijn het in dit high-tech tijdperk vrij simpele apparaten.

PDSD's zijn voortgekomen uit de behoefte van digitale fotografen om goedkoop veel foto's op te kunnen slaan wanneer men voor langere tijd niet in de buurt is van een computer. Natuurlijk is een laptop in zo'n geval een optie, maar deze kost vele malen meer, is veel groter, doet (vaak) korter met zijn batterij en moet iedere keer worden opgestart als foto's moeten worden overgezet. Voordelen van een laptop is het grote scherm waar foto's op kunnen worden bekeken en de mogelijkheid om foto's uit te printen of te versturen.

Het hoofdoel van een PDSD is het kopieëren van de inhoud van een geheugenkaart naar de harde schijf, vervolgens kun je de kaart formatteren en hem weer helemaal volschieten met foto's.

PDSD zien er er meestal uit als een rechthoekig doosje met een display, enkele knoppen een een aantal aansluitingen. De meeste PDSD's kunnen met een USB(2.0)/FireWire kabeltje op een PC worden aangesloten waarna ze te gebruiken zijn als externe harde schijf, en vaak ook als kaartlezer.

PDSD zijn er in vele verschilende soorten en maten, er bestaan soorten met kleurenschermpjes/TV out waarop je foto's terug kunt kijken, of met de moeglijkheid om video en audio af te spelen, maar ook zijn er apparaten die geen harde schijf gebruiken, maar alle data op ZIP disks, of CD-R zetten. Ook de populaire mp3 speler van Apple, de iPod heeft een hulpstuk waarmee het kan worden gebruikt als PDSD.

---